ࡱ> []Zb nNjbjb 0\G\%@@@P888$8$8$`v",WRF8F88[88LT`T8888T G23(q08$$d d$$ Multiplicity of desires cant be categorized Netporn identities Marije Janssen 1 november 2008, Utrecht Gender op Drift jubileumevenement Introductie Als onderzoeker die haar studie heeft afgerond in de richting nieuwe media en digitale cultuur lijk ik in eerste instantie voor sommigen een vreemde eend in de bijt op een congres dat zich richt op nieuwe ontwikkelingen binnen het feminisme. Maar gedurende mijn studie bleek dat feministische en mediatheorie soms verassende parallellen vertoonden in de manier waarop met identiteitsconstructie, individuele ontwikkeling en performance werd omgegaan. Internet werd in de begintijd gezien als een technologische utopische plek, een medium tot een wereld waar mensen het mogelijk was om in chatrooms of forums je voor te doen als heel iemand anders dan wie je in werkelijkheid was. De combinatie van de veilige anonimiteit van het computerscherm en de directe vorm van communicatie droegen bij aan het bevrijdend potentieel van het internet. Niemand hoefde zich meer gehinderd te voelen door de beperkingen van maatschappelijke rolpatronen, fysieke kenmerken of sociale verwachtingen. De digitale wereld leek een wereld waar je kon experimenteren met je sexe, je persoonlijkheid en je verlangens. Je identiteit was geen statisch gegeven meer, maar raakte steeds verder gefragmenteerd tot een situatie waarin onze geest als in een haast goddelijke staat van zijn haar lichaam zou verlaten om te vervloeien met de datastromen van cyberspace. Terug naar de realiteit van dit moment. Er is nog altijd geen sprake van een leven in cyberspace. Geen eeuwige datastromen waarin we als enen en nullen rondzweven, losgekoppeld van alle omstandigheden die onze identiteit bepalen. We bevinden ons in een wereld van vlees, bloed en materie en voorlopig lijkt daar geen verandering in te komen. Ondanks dat de hype zich niet waar heeft kunnen maken is wel gebleken dat internet veel mogelijkheden heeft geboden voor uiteenlopende individuen en groepen om te experimenteren met identiteit en in veel gevallen ook met sexuele verlangens en uitingen. In de loop der jaren heeft het medium heeft zich bewezen als ontmoetingsplek voor gelijkgestemden en een middel tot individuele expressie. Voor met name sexuele minderheidsgroepen bleek het maken van pornografie en erotica een mogelijkheid tot verzet tegen het heersende maatschappelijke beeld van heterosexualiteit die tot dan toe de media domineerde. In deze paper wil ik aanstippen hoe ontwikkelingen binnen online pornografische communities in relatie staan tot de huidige veranderende uitingen van feminisme. Daartoe stel ik mijzelf de vraag: Op welke manier biedt internet de mogelijkheid tot vrouwelijke sexuele zelfexpressie en identiteitsvorming? Aan de hand van een tweetal voorbeelden, de Suicidegirls community en de website No Fauxxx zal ik een aanzet geven in het kijken naar de vooruitgang die het internet biedt op het vlak van feministische theorievorming. I want to be a Suicidegirl! Suicidegirls is empowered erotica, a place where girls outside of mainstream culture can make the case that rebels, a unique personal style and non-conformity are far sexier than anything youll see in mainstream pornography. In 2001 richtte de Amerikaanse Missy Suicide en Sean Suhl de online gemeenschap  HYPERLINK "http://www.suicidegirls.com" www.suicidegirls.com op als reactie op het dwingende Amerikaanse vrouwelijke ideaalbeeld. De website was een plek waar jonge vrouwen sexueel expliciete fotosets konden plaatsen die door hen zelf waren bedacht, geregisseerd en uitgewerkt. Naast deze fotoseries hield ieder model een persoonlijk profiel bij met een weblog en waren er forums waarin men met elkaar kon communiceren. Tegen betaling was het mogelijk om lid te worden van de website en je eigen profiel aan te maken. Ook de leden konden meepraten in forums, berichten sturen naar elkaar en de modellen en commentaar leveren op de nieuwe fotoseries die online werden geplaatst. Met name in de beginjaren droeg de website een duidelijke feministische DIY (do it yourself) boodschap uit. De website riep vrouwen op zich niets aan te trekken van wat de mainstream cultuur als ideaal presenteerde, maar trots te zijn op zichzelf en het eigen lichaam. Veel van de Suicidegirls modellen van het eerste uur waren bewust bezig met feminisme en vrouwelijkheid. Voor de deelnemende vrouwen was het maken van de fotoseries een duidelijk statement van zeggenschap over de eigen sexualiteit, een non conformisme houding en zelfontplooiing. Deze aspecten kregen een extra lading door de nadruk van de website op het bieden van een alternatief voor het ideaalbeeld dat eind 20e eeuw steeds sterker werd bepaald door de porno industrie. Dit schoonheidsideaal was dat van de slanke, vaak blonde vrouw, met grote borsten, nepnagels, die altijd klaar staat in gewillige poses. De Suicidegirls waren in eerste instantie een rijke en gevarieerde groep vrouwen. Sommige hevig getatoeerd, anderen juist weer volledig natuurlijk met ongeschoren oksels, ongetrimde bikinilijnen en zonder een spoortje make-up. Fotos bijwerken met photoshop was zeker in de beginjaren uit den boze. Naast de uiterlijke verschillen tussen het porno-ideaal en de Suicidegirl, maakte de website het mogelijk dat de vrouwen meer waren dan enkel de buitenkant: op profielen kwam je meer te weten of hun persoonlijkheid, interesses en kon je bijvoorbeeld lezen dat ze actief waren binnen kunst, muziek, studies of politiek. Ze gaven hun mening op actuele zaken of deelden hun leven met de bezoekers. Op deze manier ontstond er een gelaagd beeld van de persoon. Veel vrouwen ervoeren de website als een plek waar ze eindelijk zonder schaamte en in een veilige omgeving konden experimenteren met hun sexualiteit en waar ze gelijkgestemden vonden. De website toonde in potentie de mogelijkheid van authenticiteit en empowerment. Als Suicidegirls ondermijnden ze de maatschappelijke conventie van wat een vrouw sexueel gezien zou moeten zijn. Daarmee namen ze een controversile horde in de ontwikkeling van een andere interpretatie van vrouwelijkheid, door een openbare beleving van sexualiteit te maken tot een versterkend aspect in plaats van degraderend. Een vrouwelijkheid die zich weigert te conformeren aan het beeld dat vrouwen sexueel timide zouden moeten zijn en dat een sexueel expressieve vrouw gereduceerd wordt tot een object in plaats van een op zichzelf staand individu. Suicidegirls was niet de eerste online gemeenschap waar de inhoud door de leden gemaakt werd en sexuele vrijheid voorop stond. Sexuele minderheidsgroepen ontdekten al begin jaren negentig het liberaliserend potentieel van het internet. Websites als Ssspread.com en Cyberdykes.net toonden een veelheid aan deviant sexualities zoals transgenders, lesbiennes, queers en bdsm liefhebbers. Deze gemeenschappen waren radicaal in de transformatie en ontwikkeling van uitingen die niet pasten in de maatschappelijke norm en vergrootten de toegankelijkheid tot afwijkende inzichten omtrent sexualiteit. Opvallend was dat realisme op deze sites de boventoon voerde. De websites en pornografische uitingen gingen over echte mensen, met echte lichamen en sexuele verlangens. Dit contrasteerde sterk met artificile wereld van de commercile pornografie, waarin alles geconstrueerd leek te zijn om een zo groot mogelijk instant bevredigend n financieel effect te sorteren. De Suicidegirls website maakte gebruik van dezelfde do-it-yourself elementen als de eerder genoemde sites: content gemaakt door de gebruikers, een sterke hang naar realisme en een open houding voor afwijkende representaties van sexualiteit. Het grote verschil was de toegankelijkere context van de site met referenties naar populaire cultuuruitingen als film, strips, muziek en mode. Daarnaast versterkte ze de mogelijkheid tot onderlinge communicatie aan de hand van de eerder genoemde profielen en fora. Deze vermenging van erotica en populaire cultuur was zowel een slimme marketingtruc als een uitzonderlijke stap in de positionering van sexualiteit buiten het framework van objectivering en hardcore pornografie. Openlijke verbeelding van sexualiteit werd niet losgekoppeld van het dagelijks leven, maar gentegreerd in een breder kader van persoonlijke en culturele uitingen. De dragers van deze sexualiteit waren geen anonieme lichamen meer, zoals in de almaar voortrazende porno-industrie. In plaats daarvan waren het mensen van vlees en bloed met een eigen identiteit, waarmee je kon praten en van gedachten kon wisselen. In de jaren die volgden bleek deze combinatie van een tegendraadse rebelse houding en het gelikte uiterlijk van de website goed te werken en groeide het ledental tot in de miljoenen. Pornografie werd onderdeel van het dagelijks leven en werd in het geval van de Suicidegirls een onderdeel van een nieuwe jongerencultuur die zich niet kon vinden in traditionele conventies. Empowerment of exploitatie? De belangrijkste conclusie van het scriptieonderzoek dat ik in 2006 afrondde was dat een website als Suicidegirls een grote stap vooruit was in de ontwikkeling van autonome uitingen van sexuele identiteit. Maar gedurende het onderzoek werd eveneens duidelijk hoe dun de lijn is tussen emancipatie en exploitatie. De populariteit van de Suicidegirls was binnen enkele jaren explosief toegenomen, iets wat grote gevolgen had voor de werkwijze van de oprichters en de manier waarop vrouwen hun plek innamen binnen de community. Waar in eerste instantie de fotosets van de vrouwen opvielen door originaliteit, speelsheid en een tegendraadse houding, begon zich langzamerhand een nieuw ideaalbeeld af te tekenen waaraan leden en modellen trachten te voldoen. Het begrip Suicidegirl werd synoniem voor de magere, bleke, getatoeerde, met SM en fetish flirtende goth girl. Alhoewel dit een ander beeld was dan waar de website in eerste instantie tegen in opstand kwam, zonder plastic borsten of peroxideblond haar, bleek er na verloop van tijd eenzelfde dwingende invloed vanuit te gaan. Het feministisch aspect dat eerst zo sterk werd uitgedragen veranderde in een holle marketingtool binnen een geoliede commercile machine. Deze verandering kenmerkt het risico dat de representatie van vrouwelijkheid in een overwegend heterosexuele context met zich meebrengt. Het terugvallen naar een oude staat van objectivering en in sommige gevallen exploitatie van de naakte vrouw, ditmaal onder het mom van een nieuwe moderner feminisme. Desalniettemin is de website een radicale nieuwe impuls geweest in het besef voor veel vrouwen (en mannen!) dat het mogelijk is om je op een afwijkende wijze te presenteren en je gekend te voelen in groep gelijkgestemden. Dat feminisme en publieke uitingen van sexualiteit wel degelijk samen kunnen gaan zonder dat de vrouwen verworden tot female chauvinist pigs. Ze heeft een brug geslagen tussen de tot die tijd relatief ontoegankelijke, meer experimentele en activistische sexuele underground en de (commercile) openbaarheid van het internet. De toegankelijkheid om verder na te denken over sexualiteit maar vooral ook actie ondernemen, op een manier die buiten de mainstream valt, is met het succes van Suicidegirls sterk toegenomen en vind zowel online als offline navolging. Gender fluidity No Fauxxx: porn that doesnt fake it. No Fauxxx is artistic, political, and all inclusive, featuring models of all genders and sizes. At No Fauxxx we do not segregate our photos into girls, guys, BBW or queer sections. Fuck binaries. Its all mixed together. Its better that way. We dont have any porno totem pole set up all types of people are considered equally sexy as far as were concerned  Met het succes van Suicidegirls en toegenomen aandacht voor afwijkende sexuele uitingen kreeg de al actieve queer gemeenschap op het internet een nieuwe impuls. Queer pornografie werd nog meer een middel om zich af te zetten tegen datgene wat in de commercile pornografie als normaal en vanzelfsprekend werd gezien. Queer websites ondermijnen met hun speelse, creatieve interpretaties van sexual play en genderverhoudingen het heterosexuele discours. De klassieke noties van wat sexualiteit zou moeten zijn en hoe mensen zich ten opzichte van elkaar zouden moeten verhouden werden op kritische en tegelijkertijd vaak creatieve wijze ondermijnd. Veel van de websites kenmerken zich door een do-it-yourself houding waarin de leden van de gemeenschap de content bepalen en maken. In de meeste gevallen wordt er nog wel gebruik gemaakt van bepaalde categoriseringen, zoals transgender, bears, lesbisch of bdsm. In het geval van de No Fauxxx website is daar echter geen sprake meer van. No Fauxxx is een bekende Amerikaanse queer online gemeenschap. Door te rebelleren tegen elke vorm van categorisering worden de bezoekers en leden van de website gestimuleerd om hun sociaal cultureel geconditioneerde ideen over vrouwelijke, mannelijke en queer sexualiteit los te laten. Opvallend bij No Fauxxx is dat ook de heterosexuele man een aandeel heeft in het sexuele spectrum dat ze aanbieden. De activistische content van veel underground feministische en queersites ageren juist sterkt tegen het klassieke heterosexuele, patriarchale ideaal waarin sexualiteit wordt vormgegeven door een mannelijke lustbeleving. Heterosexuele mannen zijn van deze ontwikkeling veelal uitgesloten, ze symboliseren het onderdrukkend vermogen van de mainstream met een lustbeleving die nog altijd is geconditioneerd en verankerd in klassieke commercile pornografische uitingen. De queer beleving van sexualiteit zet zich af tegen deze uitingen door op zoek te gaan naar een eigen beleving die niet eenduidig in te vullen is. No Fauxxx gaat hierin een stap verder en biedt de heterosexuele man een nieuw platform waarin ook met zijn sexuele referentiekader wordt gexperimenteerd. Opvallend is dat bij de vrouwelijke sexualiteit in een queer context het idee van objectivering, uitbuiting en een lege vorm van chauvinistisch feminisme niet of nauwelijks aan de orde is. De vrouwen die zich op No Fauxxx bewegen worden in vergelijking tot bijvoorbeeld de Suicidegirls maar weinig aangesproken op het feit dat ze wellicht nog steeds bijdragen aan een bestaand idee van vrouwelijke sexualiteit en zichezelf neerzetten als lustobject. Het concept dat genderuitingen en -verhoudingen niet perse verankerd ligt in de fysieke sexualiteit, maar een performatieve uiting is waarmee op je speelse wijze om kan gaan, past in het populaire queer discours van de afgelopen decennia. Door vrouwelijke sexualiteit hierin in te bedden omzeilt zij de inherente kritiek omtrent exploitatie en passieve sexualisering die in een heterosexuele context veel sneller op de loer ligt. Twee stromingen splitsen zich uit, aan de ene kant de feministische theorie die zich baseert vanuit een essentialistische achtergrond en daarnaast het idee van de vloeibare queer identiteit. Online porno en feministische theorie Ten tijde van mijn onderzoek naar de Suicidegirls website heb ik veel gebruikt gemaakt van het werk van Luce Irigaray, waarbij de zoektocht naar een oorspronkelijke autonome vorm van vrouwelijkheid centraal stond. Irigaray gaat in haar werk uit van een basisconcept van twee naast elkaar bestaande sexes, de man en de vrouw. De man/vrouw dichotomie vormt de basis waar vanuit een gendermaatschappij wordt opgebouwd en waarin volgens haar de vrouw haar eigen positie in moet nemen, niet in plaats van, maar samen met de mannelijke positie. Daarbij moeten vrouwen zich in eerste instantie bewust zijn van het feit dat de mensheid eeuwenlang is opgegroeid in een maatschappelijk discours dat werd bepaald door die dominante patriarchale invloed. Irigaray beschrijft hoe vrouwen dit kunnen ondermijnen, niet door er tegen te strijden zoals dat in de jaren zeventig gebeurde, maar door van binnen uit stereotypen een nieuwe betekenis te geven, de mimesis. Deze nieuwe vorm van betekenis geven werd in mijn optiekverbeeld door de vrouwen binnen de SG community. Alhoewel het een wankel vorm is, door externe invloeden als commercialisering en popularisering, blijkt het wel degelijk effectief, zo concludeerde ik in de conclusie van mijn afstudeerscriptie in 2006. Naarmate ik mijn reikwijdte verbreedde naar andere communities en websites als die van No Fauxxx, bleek de essentialistische benadering echter niet afdoende. Hier werd een veel gelaagder beeld gegeven van sexuele identiteit, waar femininiteit en masculiniteit wel degelijk de invloedrijke factoren waren, maar zich niet in essentie hoefde te kenmerken in de fysieke biologische representatie ervan. Hoe meer mijn kennis van de online pornografische subcultuur groeide, hoe moeilijker het werd deze in te passen in n van de heersende discoursen omtrent sexualiteit, of dat nu het essentialisme van Luce Irigaray was of het concept van de performatieve genderuitingen zoals Judith Butler beschrijft in haar werken. Het internet draagt veel nuances en tegenstrijdigheden in zich mee, aan de ene kant maakt het het mogelijk om op zoek te gaan naar een unieke, individuele uiting van de eigen sexualiteit, aan de andere kant biedt het de mogelijkheid je gekend te voelen in een groep gelijkgestemden of een groep waar alle variaties mogelijk zijn zoals de No Fauxxx gemeenschap. Maar in welke vorm dan ook, queer, heterosexueel, radicaal underground of meer mainstream, het internet heeft een ontwikkeling op gang gebracht waar vrouwen en sexuele minderheidsgroepen het medium kunnen gebruiken als een mogelijkheid tot zelfrealisatie en exploratie. In de afgelopen jaren nemen vooral de vrouwen hier een voortrekkersrol in, door produceren van nieuwen content, het opzetten van nieuwe websites, het zeer actief bijhouden van weblogs en het doen van kritisch onderzoek. Ze zijn de actieve makers van sexuele uitingen waarin zijzelf de touwtjes in handen hebben en in de meeste gevallen de hoofdrol spelen. De beweging is inmiddels zo sterk dat je kan spreken van een nieuwe golf van sex positieve feministen die gebruik maken van het internet als middel om samen te komen en veranderingen tot stand te brengen. Met de opkomst van deze hernieuwde beweging is het van belang om te streven naar een nieuw discours, waarbij theorien gevormd worden die de toegenomen complexiteit van de huidige mediasamenleving met al haar mogelijkheden tot expressie en realisatie kunnen plaatsen en duiden.  Website van Suicidegirls, www.suicidegirls.com  Website van No Fauxxx, www.nofauxxx.com     PAGE  PAGE 1 -@./.EF..2222ǻ~unfn^VVhRhJ5hJB*phhthJH* hthJhB>hJ0JjhJUjhJUh(dhJmH sH $jhfhJ0J6UmH sH hfhJ6mH sH hRhJ5mH sH hQShJ5>*mH sH hQShJ5hQShJ5>*hJh#khJ5h(dhJ5mH sH -@Oh\] - . 0  9dhgdJMHNmN9;""$l'(((9*:-..222223356<7<J@K@q@r@^E*HdhgdJ233333<J@K@r@AB*B*6@6 l Footnote Text@&@@ lFootnote ReferenceH*4 @"4 `lFooter  !.)@1. `l Page Number -nH1[^1111[[^nH\!+!+!+!+!+!+!+ +.;",4r>nH`q]-@Oh\]-. 0   9;l!"""9$:'((,,,,,--50<16J:K:q:r:^?*BCFGHGHHHJHKHMHNHPHQHSH]H^H_HjHkHoH0000000p@ƀ0p@0p@00p@00p@0p@0p@0p@0p@0p@ƀ0p@ƀ0p@0p@ƀ00p@0p@0p@0p@ƀ0p@0p@00p@0p@0p@0p@0p@0p@0p@0p@0p@0p@0p@0p@0000p@0p@0p@0p@0p@0p@0p@0p@0p@0p@0p@0p@0p@00p@0p@ƀ0p@ʠ$Io0p00p00p00p0@00q0p/  9;l!oH   dnIo Io IoIo Io Iov $$$'2nN(,9*HnN)+-mN*  . nHX  '!!-45?hn,6 W h   / 0 2 3 6 U[FPv ]d;Gu$+3Ar"~"""d#p###P$\$% %%&F&L&W&[&\&`&''$(1(K*Q*]*a***++++,,,,,#,C,I,,,6-;-A-D-Q-U-Z-\-_-b-l-r-w--------------..N.S...3/9/:/>/B/T/Y/f/b0p00 11 1"1'15191S1Y111111122222222Y3c33334l4v444555555R6W666,7877777K8X888>9K9W9d98:=:K:Q:::::::H;P;;;;<Y=a=[>i>>>????@@+@2@D@P@ AAAAAAAAAAAABBBBCCCCCCCC4D;DREYEEESFVFGGH.H4H6H9H:HBHCHFHHHTH\H_HiHlHoH[]q,. / 0 u     8k!l!""""8$9$9':'((,,,f,s,3---4050;1<166I:K:p:r:]?^?)B*BCCFFGGHFHHHTH\H_HiHjHlHoH:@PnH@ @UnknownGTimes New Roman5Symbol3 Arial 1hh 5rC/d4dA_72PHN,Multiplicity of desires can t be categorizedOffice 2004 Test Drive UserOffice 2004 Test Drive User Oh+'0  @L l x '0Multiplicity of desires cant be categorizedOffice 2004 Test Drive UserNormalOffice 2004 Test Drive User2Microsoft Word 11.5.0@@<<@<<h 5G4PICT,Z HHZ ZHH<ZZ         Gwwo{wswwswwwwswwwMRg9ckZNskZZ^g9ZkZZ^g9^^g9cZcwkZZNsZkZ^^Z^Z www) V^kZRZVR^ckZ^Vg9 www# Zg9Vo{^g9VZg9^Z )wwso{www3kZZZc^RNs^o{g9VVZR^^JRkZ  )o{wo{swwCZVZV^R^co{^kZVVo{R^RVc^ZF1o{^ZkZ    wwwwwkZckZZZcckZV   _wwwwwwwwsswwwwwwZg9g9ZZV^o{JR^Nso{^V+ZkZ^Ns^V^^kZVkZc^RZVo{ZV^o{ZV^ZcZV^^ZRVVNsJRVZ^VR 1wwwwwwww*c^kZ^^o{V^o{^o{Z^^o{JRRg9NsZ^^cZZo{g9ZRNso{c^JRJRco{^F1Ns^ ZVo{ZV^Vo{kZZ^Z 9wwwwwwswwxcZZco{^NsVRo{cVo{ZVR^Zo{^ZRkZ^^NsZc^ZVRZJRVRkZ^Ro{ZZRVZg9VVo{ Cww wwwwwswwww} c^V^o{JRV^Ro{ZZ^VkZ^$VNskZ^Ro{ZZ^g9JR^^ZRVVNsNs^Zo{Vg9ZRZc^o{Vg9g9JRV^  5wwwwwwww:^Vo{F1^kZ^Zc^JRZZVJRRV^Ro{VZVo{^RVR^RVkZNs^Z^Ro{ZcZNskZo{^Ns^wRVZo{V^R^ !wwwswKZZRwV^Zc^Z^ZNso{VZc^^Zo{VZRZ^cVF1    Kwwwwwwwwwwww8kZR^R^kZ^Zo{Vo{ZV^V^cRkZo{Vc^V^ZVZ^^ZkZ^JRZZkZZZg9JR^F1^ZcV^^R^w^^Z 5wwwwwwwss?@ABCDEGHIJKLMNOPQSTUVWXY\Root Entry Fe<^Data /1Table7WordDocument0\SummaryInformation(FDocumentSummaryInformation8RCompObjXObjectPoole<e< FMicrosoft Word DocumentNB6WWord.Document.8